De belangrijkste successen van het Tribunaal.

Na enkele moeizame jaren lijkt het Tribunaal dan toch op gang te komen. Een reeks arrestaties en veroordelingen van belangrijke figuren ligt aan de basis van een groeiend optimisme over het hof.

Waarnemers zien het het proces tegen Dusko Tadic in '97 als keerpunt in de ontwikkeling van het hof. Tadic is dan wel geen kopstuk, maar het is de eerste keer dat het Tribunaal daadwerkelijk iemand veroordeelt. Tadic wordt veroordeeld tot 20 jaar cel. In maart 2000 blijkt dat het Tribunaal de zwaarste straffen reserveert voor de echte kopstukken. Generaal Tihomir Blaskic heeft als eerste bevelhebber gefunctioneerd en krijgt 45 jaar cel. Generaal Krstic wordt vervolgens in augustus 2001 tot 46 jaar cel veroordeeld, wegens volkerenmoord onder de moslims van Sebrenica. Tot nu toe de hoogste straf die door het VN-hof in Den Haag is uitgesproken. Mochten Mladic en Karadzic ooit in Den Haag verschijnen, dan lijken zij te kunnen rekenen op nog hogere straffen. Voor de op 28 juni 2001 aan het Tribunaal uitgeleverde Milosevic, geldt hetzelfde.

De rechtszaken zelf worden steeds belangrijker. Zoals de Celebici-zaak, waarbij Zejnil Delalic, Zdravco Mucic, Hazim Delic en Esad Landzo terechtstaan voor moord, martelingen, seksueel misbruik, mishandeling en andere mensonterende misdaden in het Celebici-gevangenenkamp. Het is de eerste keer dat een internationaal tribunaal systematisch seksueel misbruik als misdaad tegen de menselijkheid erkent.

De hoofdaanklagers slagen er steeds vaker in belangrijke personen te laten arresteren. Een belangrijk element hierbij is Goldstones geheime lijst van verdachten die Louise Arbour tot beleid heeft gemaakt. De lijst zorgt er onder meer voor dat een aantal verdachten besluit zich over te geven. Officieel om zich te kunnen verdedigen en hun naam te zuiveren. Eén van hen is Biljana Plavsic, co-president van Bosnië. Zij is de eerste vrouw die voor het Tribunaal verschijnt.

Een ander belangrijk succes van het Tribunaal is de berechting van Bosnisch-Servische generaal Krstic. In augustus 2001 acht het Tribunaal volkerenmoord bewezen maar Krstic krijgt geen levenslang. Krstic, hoofdverantwoordelijke voor de massamoord op duizenden moslim-mannen, krijgt 46 jaar. Dit is tot nu toe de hoogste straf van het Haagse VN-hof. De aanklagers hadden meer geëist: acht maal levenslang. Het was voor het eerst dat het Joegoslavië-Tribunaal een verdachte veroordeelde voor de allerzwaarste misdaad: volkerenmoord.

Richard Goldstone, de eerste hoofdaanklager, noemt als belangrijkste succes dat het Tribunaal heeft bewezen eerlijke processen te kunnen voeren. In ieder geval heeft het Joegoslavië-Tribunaal de weg vrijgemaakt voor een blijvend strafhof. "In ex-Joegoslavië krijgen we steeds nieuwe dossiers op ons bord," vertelde Arbour bij haar afscheid. "In Kosovo bewijzen we, ondanks de beperkingen, dat we ook een onderzoek naar wat nu gebeurt aankunnen. Mensen in de hele wereld moeten ooit het geloof krijgen dat grove schendingen van de mensenrechten niet ongestraft blijven."

Het -tot nu toe- laatste grote succes van het Tribunaal is ongetwijfeld de arrestatie (juni 2001) en berechting (vanaf 12 februari 2002) van Milosevic. De ex-president van Joegoslavië Slobodan Milosevic staat terecht voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, gepleegd in Kosovo, Bosnië en Kroatië.

Bron: NOVA