Banja Luka
 

Banja Luka is de hoofdstad van Republika Srpska. De Serven hebben eerst geprobeerd een hoofdstad te stichten in het Servische deel van Sarajevo, maar omdat daar geen faciliteiten waren, viel hun oog op Banja Luka. Deze stad telt ruim 200.000 inwoners en is de één-na-grootste stad van Bosnië.

De stad bestaat uit een aantal aan elkaar gegroeide wijken. Het oudste stadsdeel staat in Gornji Seher (na de oorlog 'Srpska Toplice' geheten) in het zuiden. De rest van de nederzetting heeft zich langs de oever van de rivier Vrbas richting het noorden ontwikkeld.

In 1969 werd de stad opgeschrikt door een zware aardbeving waarbij veel huizen zijn verwoest. Er is toen een begin gemaakt met de modernisering van de stad. De grote nieuwbouwcomplexen zijn hier onder het resultaat van.

Voor de oorlog was Banja Luka een multi-etnische stad. Ruim 45 procent van de inwoners was moslim, Kroaat, jood of zigeuner. Nu is dat aantal terug gelopen tot minder dan zes procent.

Wetenswaardigheden:

§         Banja betekent warmtebron. In het stadsdeel Gornji Seher (Srpska Toplice) is een geel huis om de thermische waterbron heengebouwd. Het woord Luka betekent 'haven', maar wordt ook gebruikt om een vlakte aan het water aan te duiden. Het water is de rivier Vrbas die van Buhojno, Donji Vakuf en Jajce naar Banja Luka stroomt.

§         Het kasteel staat aan de rand van het centrum en ligt direct aan de rivier. Het bouwwerk dateert uit de zevende eeuw. Door de jaren heen is het fort uitgebreid. De huidige afmeting kreeg het in de zeventiende eeuw.

§         Hoewel Banja Luka nooit het toneel is geweest van de oorlog, kreeg het wel te maken met de gevolgen van het conflict. Moslims en Kroaten werden in grote getale naar de Kroatische grens getransporteerd. Daar moesten ze zelf met bootjes de grensrivier Sava oversteken. Toen de Kroaten in augustus 1995 operatie Storm begonnen, kreeg de stad met name te maken met Servische vluchtelingen op tractoren uit de Kroatische Krajina. Later volgden hun broeders uit de omgeving van Glamoc, Sanski Most en Drvar.

§         Op 7 mei 1993 is de oudste moskee van Banja Luka opgeblazen. Alleen de fundamenten resten nog. Op 7 mei 2001 is er geprobeerd een begin te maken met de wederopbouw. Dit leidde tot rellen waarbij een persoon om het leven kwam.

§         De katholieke kerk heeft de oorlog overleefd. Dat zou komen omdat de orthodoxe kerk er direct aan grenst. Een ontploffing zou beide kerken hebben beschadigd.

§         De universiteit van Banja Luka staat bekend om de exacte wetenschappen als scheikunde, elektronica en wiskunde. De universiteit was ook bekend van de zogeheten studentenbrigade die bij Bihac heeft gevochten. Tegen het einde van de oorlog omsingelde militaire politie het complex en stuurde studenten en docenten rechtstreeks naar het front om te vechten.

§         Banja Luka is een sportstad. De voetbalclub Borac speelde voorheen in de eredivisie van het voormalig-Joegoslavië. Ook handbal en basketbal zijn populaire sporten. Het mannen handbalteam won drie keer de europa-cup. De supporters van alle Banja Lukaanse sportclubs dragen de naam 'aasgieren'.

(Bron: Sformatie)