Stabilisation Force
 

Nederlandse betrokkenheid: 1996-heden
Krijgsmachtdeel: marine, landmacht, luchtmacht, marechaussee 

Achtergrond
Na de dood van de Joegoslavische leider Tito en de ineenstorting van het communisme verloor de centrale regering in Belgrado langzaam maar zeker haar greep op de deelrepublieken. In juni 1991 riepen de deelrepublieken Kroatië en Slovenië hun onafhankelijkheid uit. In beide deelrepublieken resulteerde dit in een interventie van het Joegoslavische federale leger. Dit leidde tot gevechten die vooral in Kroatië hevig waren. De internationale gemeenschap stuurde waarnemers, waaronder Nederlandse, naar Kroatië en Slovenië. De deelname van ons land aan deze European Community Monitoring Mission vormde de eerste inzet van Defensie-personeel in voormalig Joegoslavië. In de jaren nadien zouden als reactie op de ontwikkelingen in de verschillende deelrepublieken steeds opnieuw Nederlandse militairen worden uitgezonden naar de Balkan. Concentreerde de inzet in het begin op Kroatië en Slovenië, later werden vooral Bosnië-Herzegovina en Kosovo het middelpunt van de inzet. Daarnaast zijn er in het kader van de inzet in en rond voormalig Joegoslavië of als gevolg van de gebeurtenissen daar, Nederlandse militairen ingezet in landen als Albanië, Italië.

Nederlandse deelname
Op dit moment zijn ongeveer 1.300 Nederlandse militairen ingezet op de Balkan. Het merendeel hiervan is gestationeerd in Bosnië-Herzegovina als onderdeel van de Stabilisation Force (SFOR). Daarnaast zijn er nog verschillende andere operaties.

In december 1995 werd het Dayton Peace Agreement gesloten, waarmee de onafhankelijkheid van Bosnië-Herzegovina werd geregeld. Onderdeel hiervan vormt de stationering van een multinationale vredesmacht. Tot eind 1996 ging het hierbij om de Implementation Force (IFOR) waar ons land militair aan bijdroeg. In december 1996 werd de Stabilisation Force als opvolger van IFOR in het leven geroepen. SFOR heeft tot doel een actieve bijdrage te leveren aan het stabiliseren van de vrede. Ook levert de vredesmacht een bijdrage aan de civiele wederopbouw. SFOR kent een indeling in drie sectoren. In Sector Noord zijn Amerikaanse militairen gestationeerd en in Sector Zuid-Oost Franse militairen. In Sector Zuid-West zijn Britse, Canadese en Nederlandse militairen gestationeerd. Bij de Nederlandse militairen gaat het om een gemechaniseerd bataljon, een verbindingsondersteuningsbataljon en een nationaal ondersteuningselement. De Nederlandse militairen in Bosnië zijn vooral gestationeerd in Bugojno en Novi Travnik. Ons land levert ook militairen ten behoeve van het hoofdkwartier en de staven van SFOR. In Kroatië is daarnaast een detachement van de luchtmacht gestationeerd met transporthelikopters. Tenslotte zijn Nederlandse militairen ingedeeld bij verschillende staven, hoofdkwartieren en kleinere eenheden in het kader van SFOR. De staven en hoofdkwartieren bevinden zich deels op de Balkan, maar deels ook daarbuiten zoals bijvoorbeeld in Italië.