|
Enkele jaren geleden vroeg een
westerse journalist in een interview met Saddam Hussein nerveus of het waar
was dat in Irak critici van het regime gefolterd en zelfs gedood werden.
Saddam Hussein was niet beledigd, hij leek eerder verrast door de naïviteit
van de journalist. "Natuurlijk," antwoorde hij. "Wat moeten we
anders doen met tegenstanders van mijn bewind?".
Saddam Hussein is een klassieke dictator. Al sinds 1979 regeert hij met harde
hand, meedogenloos en paranoïde maar ook berekenend en intelligent. Hij
boezemt angst in bij zijn onderdanen, maar vreest ook voor zijn eigen leven.
Om de kans op aanslagen te verminderen, slaapt hij nooit twee keer achter
elkaar op dezelfde plek en stuurt hij dubbelgangers naar moeilijk te
beveiligen manifestaties. Zijn maaltijden worden eerst opgediend aan
voorproevers.
Moordpartijen en oorlogen
Saddams politieke carriere wordt gekenmerkt door moordpartijen en oorlogen.
In 1969, als hij net benoemd is tot vice-voorzitter van de Revolutionaire
Commandoraad, laat Saddam meteen 14 vermoedelijke samenzweerders publiekelijk
ophangen. Als hij tien jaar later president wordt, executeert hij een derde
van de RCC en tientallen leden van zijn eigen nationalistische Baathpartij.
Het jaar daarop stort hij Irak in de acht jaar durende oorlog tegen Iran. En
twee jaar later, in 1990, valt Saddam Koeweit binnen en is de Golfoorlog een
feit.
Om de legitimiteit van zijn regime
te benadrukken, heeft Saddam een immens propaganda-apparaat in het leven geroepen.
Overal in het land zijn kolossale beelden en portretten van hem te
bewonderen. Op radio en televisie wordt hij dagelijks de hemel in geprezen.
Zijn officiële, negentiendelige biografie is verplicht leesvoer voor Iraakse
regeringsfunctionarissen.
Voorbeeld Stalin
Naar verluidt leest de Iraakse president zelf graag biografieën, en dan met
name van Joseph Stalin. Net als bij Stalin is de macht van Saddam gebaseerd
op angst bij zijn onderdanen. Door permanente terreur uit te oefenen,
maskeert hij ook zijn eigen angst om ten val gebracht te worden. Met een
zekere mate van achtervolgingswaanzin schop je het als dictator ver, weet
Saddam. Zijn voorbeeld Stalin stierf op hoge leeftijd een natuurlijke dood.
Maar zijn achtervolgingswaanzin en
wreedheid ten spijt, Saddam is zeker niet gek. In een rapport van de CIA
wordt de Iraakse president Saddam Hussein zelfs omschreven als een 'stabiele
persoonlijkheid'. Volgens het rapport is hij een rationeel denkend mens en
neemt hij gecalculeerde risico's. Hij is niet roekeloos, maar wel bereid zijn
nek uit te steken als zijn absolute macht in het geding is, aldus de CIA.
Hoofd van de familie
De machtige dictator weet zich
omringd door trouwe vazallen. Hij staat, net als Don Corleone in zijn
lievelingsfilm 'The Godfather', aan het hoofd van 'de familie', die vanwege
hun verwantschappen en nepotisme uiterst loyaal is. De bewoners van zijn
geboortestreek, de Takriti, vormen een belangrijke clan met een bloedige
geschiedenis. Nu Saddam president is, hebben ze de hoogste posities in handen
en kunnen ze ongestraft een schrikbewind voeren.
De belangrijkste hoofdrolspelers in Saddams familie zijn naast drie
halfbroers en drie neven, zijn twee zoons Uday en Qusay. Deze acht zijn samen
de umana Saddam, 'Saddams getrouwen'. Zij weten als enigen waar Saddam zich
ophoudt. Saddams oudste zoon Uday, die de reputatie van een wrede
pathologische moordenaar heeft, werd lang als Saddams gedoodverfde opvolger
beschouwd. Tot hij 1996 gewond raakte bij een nota bene aan zijn vader toegeschreven
moordaanslag. Uday zou zijn vader niet gehoorzaamd hebben.
Sindsdien wijst alles er op dat Saddams jongste zoon Qusay nu de beoogde
troonopvloger is. Qusay is lid van het Regionaal Commando van de regerende
Baathpartij en staat aan het hoofd van de geheime dienst. Ook is hij door
zijn vader benoemd tot diens plaatsvervanger bij noodtoestanden. Qusay
vertoont zich slechts zelden in het openbaar.
Stevig in het
zadel
Bush junior krijgt er nog een zware dobber aan om de Iraakse dictator van
zijn troon te stoten. Al sinds het einde van de Golfoorlog in 1991 wordt met
economische sancties geprobeerd Saddam Hussein onschadelijk te maken. Maar
hoezeer het Iraakse volk daar ook onder geleden heeft, de almachtige dictator
zit steviger dan ooit in het zadel.
|