|
Hussein op is. De Iraakse dictator wordt nog één allerlaatste uitweg
geboden; hij moet Irak binnen 48 uur verlaten en de macht overdragen. Doet
hij dat niet dan trekken de VS en zijn trouwe bondgenoot Groot-Brittannië
buiten de VN om tegen Irak ten strijde. Zoals te verwachten valt, laat Saddam
het ultimatum verstrijken.
|
|
Een aantal uren na het verlopen van de
deadline vallen de eerste bommen op Bagdad. Iraqi Freedom, zoals de
Amerikanen hun tweede operatie in Irak noemen, is een feit. Aanvankelijk moet
alleen de hoofdstad het ontgelden, maar daarna zijn ook de Noord-Iraakse
steden Mosul en Kirkuk doelwit van bombardementen.
Shock and awe
De verwachte shock and awe (een aanvalstactiek waarbij het Iraakse leger
verlamd wordt door een storm van zware luchtaanvallen, in de hoop dat het
zich zal overgeven) blijft de eerste dagen uit. De luchtacties beperken zich
in het begin vooral tot precisiebombardementen op doelen van het Iraakse
regime. Na een aantal dagen worden de aanvallen geïntensiveerd. Bagdad ligt
gedurende de hele oorlog onder vuur.
|
|
Geallieerde grondtroepen trekken via
Koeweit het zuiden van Irak binnen. Er wordt hevig gevochten in de steden
Basra, Umm Qasr, Nasriye en Najaf. Van gevreesde chemische tegenaanvallen is
geen sprake. Al snel wordt de val van Umm Qasr en Basra gemeld, maar er wordt
te vroeg gejuicht. Fedayeen-strijders en leden van de Baathpartij blijven de
steden onveilig maken en het duurt uiteindelijk meer dan twee weken voordat
de Britten het sein veilig kunnen geven.
Tegenslagen
Het felle verzet is één van de tegenslagen waar de coalitie mee te maken
krijgt. Een andere tegenvaller is dat het niet mogelijk is een front te
openen in Noord-Irak. Het Turkse parlement staat namelijk niet toe dat
Amerikanen vanaf Turks grondgebied Irak binnenvallen. De Turken willen zich
niet mengen in de oorlog. Deels uit angst voor represailles van Irak en deels
omdat ze bang zijn dat Turkse en Iraakse Koerden in Noord-Irak hun krachten
zullen bundelen.
Verder worden de Amerikaanse en Britse soldaten tegen de verwachting niet met
open armen ontvangen door de lokale Iraakse bevolking. De terughoudendheid
van de burgers valt wel te verklaren. Toen zij in de eerste Golfoorlog van
1991 in Basra in opstand kwamen, werden zij in de steek gelaten door de
Amerikanen. Na die oorlog kregen ze te maken met flinke represailles van
Saddam.
|
|
De aanvankelijk snelle opmars naar Bagdad
loopt vertraging op door problemen met de bevoorrading vanuit het zuiden, er
worden geen massavernietigingswapens (voor de VS de ultieme legitimatie om
een oorlog te beginnen) gevonden en er vallen veel onnodige slachtoffers,
zowel onder de Iraakse bevolking als onder de Amerikaanse en Britse
militairen. Voor de tegenstanders van de oorlog, waaronder Frankrijk,
Duitsland en Rusland, reden te meer om opnieuw kritiek te leveren op de
Amerikaanse inval.
Verder is er onduidelijkheid over het lot van Saddam Hussein. Is hij
omgekomen bij één van de bombardementen; houdt hij zich schuil in een
ondergrondse bunker of is hij gevlucht naar buurland Syrië? De president
verschijnt meerdere malen op de Iraakse televisie, maar niet duidelijk is of
het hier om eerder opgenomen beelden gaat of om één van zijn dubbelgangers.
Al-Sahaf
Was de minister van Buitenlandse Zaken Tareq Aziz tijdens de eerste
Golfoorlog nog het gezicht van het Iraakse regime, nu is het Mohammed Said
al-Sahaf, de minister van Informatie. Iedere dag praat hij de internationale
pers bij over de oorlogssituatie in zijn land. De man met de eeuwige baret,
groene legerblouse en het gebrekkige Engels wekt daarmee grote hilariteit op
over de hele wereld. Terwijl de bombardementen op Bagdad op de achtergrond te
horen zijn en de grondtroepen de hoofdstad naderen, blijft hij volhouden dat
het regime de situatie onder controle heeft en dat de Amerikanen nog niet
eens in de buurt zijn.
|
|
In Arabische landen groeit al-Sahaf uit
tot een ware mediaheld. Hij maakt een sport van het verzinnen van
scheldwoorden voor de Amerikaanse president Bush en de Britse premier Blair.
Menig Arabier moet er het woordenboek op naslaan om de betekenissen van zijn
scheldkanonades op te zoeken.
Ommezwaai
De laatste keer dat er een 'al-Sahaf-show' wordt gehouden is op 8 april. De
geallieerden hebben het vliegveld van Bagdad dan al een paar dagen in handen
en het lijkt uit te draaien op een hevige en lange strijd om de hoofdstad.
Maar niets is minder waar. Er vindt een ommezwaai plaats. Veel sneller dan
verwacht trekken de Amerikanen Bagdad binnen. Het verzet van de Iraakse
strijders, waaronder de Republikeinse Garde, het persoonlijke leger van Saddam,
blijkt miniem.
Op 9 april wordt de val van Bagdad ingeleid. Van het Iraakse regime wordt
niets meer vernomen en dat is voor de bevolkig het teken dat het nu echt
gedaan is met de decennialange dictatuur. Burgers komen in opstand. Beelden
en portretten van Saddam worden vernield en er breken plunderingen uit. Op
verschillende plaatsen worden de Amerikanen met gejuich binnengehaald.
|
|
De val van de Iraakse hoofdstad wordt gesymboliseerd door het
omvertrekken van een zes meter hoog standbeeld van Saddam in het centrum van
de stad. Iraakse burgers worden daarbij geholpen door Amerikaanse militairen.
Televisiezenders over de hele wereld zenden het tafereel op het Firdos-plein
live uit.
Nieuwe fase
"Het Iraakse regime is nog niet gevallen", waarschuwt de
Amerikaanse brigade-generaal Brooks. De enige stad die nog niet in handen is
van de coalitie is Tikrit, de geboorteplaats van Saddam. Maar ook daar blijft
het verwachte hevige verzet uit. Hoewel op een aantal plaatsen in Irak nog
wel kleine gevechten plaatsvinden, kan worden vastgesteld dat de Amerikanen
hebben gewonnen en de oorlog voorbij is. Een nieuwe fase gaat in: de
wederopbouw van Irak.
|
